Powierzchnie planet — budowa i morfologia

admin — Thu, 10 Apr 2008 17:18:37 +0000

podobnych do warstwy wyższej, poddanych jednak najwyższemu stopniu metamorfizmu w wyniku wysokich temperatur, ciśnień i naprężeń. Miąższość warstwy bazaltowej na kontynentach waha się od 10 do 35 km; największą miąższość osiąga ona na obszarach gór fałdowych — do 40 km, a najmniejszą w zapadliskach śródgórskich. Trzecią warstwę oceanicznej strefy skorupy ziemskiej tworzą najprawdopodobniej skały magmowe, bazalty i gabra, bardziej lub mniej zmetamorfizowane, czyli przeobrażone w wyniku oddziaływania wysokich ciśnień i temperatur.
Powierzchnie planet — budowa i morfologia
Twarda otoczka skalna globów planet, czyli skorupa, zbudowana jest z materiału wydzielonego z warstwy górnego płaszcza. Ku powierzchni planety wędrowały substancje lżejsze, które, krystalizując się, w jej pobliżu tworzyły skały. Na powierzchni powstawała woda dając początek tzw. hydrosferze, a dzięki unoszącym się ponad powierzchnią gazom zaczęła tworzyć się warstwa atmosfery. Tak więc skorupa, hydrosfera i atmosfera stanowią pełny komplet zewnętrznych warstw planety decydujących w zasadniczy sposób o jej wyglądzie zewnętrznym.
Utarło się przekonanie, że woda i powietrze atmosferyczne to oddzielny temat, nie związany z budową powierzchni planet. A jednak tak woda, jak i atmosfera mają olbrzymi wpływ na wygląd powierzchni skorupy planet, gdyż poprzez niszczenie istniejących skał i tworzenie wielkich niekiedy kompleksów
skał osadowych zmieniają jej pierwotny wygląd. Wymaga to od geologów dobrej znajomości zachodzących procesów i współdzis-^s-nia tych trzech warstw w formowaniu s r skorupy planet. Najeży pamiętać, że woda pc zamarznięciu też tworzy skałę — z geologicznego punktu widzenia. Skała ta w wieli. przypadkach przemieszana jest z innym materiałem i tworzy warstwowy kompleks skalny Ponadto powierzchniowa warstwa planety, a szczególnie jej porowata warstwa osadowa stanowi układ trójfazowy, złożony z fazy stałe szkieletu mineralnego, fazy ciekłej, którą może być woda, oraz z fazy lotnej, czyli inaczej gazowej, zamkniętej w swobodnych, komunikujących się ze sobą porach. Dlatego tez rodzaj skał i minerałów powierzchni planety w dużym stopniu zależy od występowania na danej planecie wody i atmosfery oraz od składu chemicznego tej atmosfery.
Nie na wszystkich jednak planetach występuje ochronna warstwa atmosfery i wody. Możliwe jest to tylko w przypadku planet wystarczająco dużych, aby ich pole grawitacyjne utrzymało formującą się otoczkę składników ulatniających się w procesach wydzielania ze skorupy planety. W przypadku planet wewnętrznych Merkury i Księżyc nie mają atmosfer. Aby na planecie mogła istnieć hydrosfera, muszą być spełnione odpowiednie warunki, przede wszystkim powinno panować na powierzchni tej planety dość wysokie ciśnienie. Stanowi ono warunek konieczny utrzymania się wody w stanie ciekłym, od ciśnienia także zależne jest utrzymanie odpowiedniej temperatury (między temperaturą zamarzania a temperaturą wrzenia). Jak bowiem wiadomo, wraz z obniżaniem się

astronomia.mokotow.pl » Powierzchnie planet — budowa i morfologia

Powierzchnie planet — budowa i morfologia